SOLDAN SAĞA 1. Halk Edebiyatında coşkun ve yiğitçe bir üslupla savaş ve dövüşleri anlatan şiirlerdir. 2. Anonim Halk Edebiyatı ürünü olan manzum ve mensur bölümlerden oluşan bir halk hikayesidir. Birbirini seven, ancak dinlerinin farklı olmasından dolayı evlenmelerine izin verilmeyen iki aşığın hikayesi konu edilir. 3. Halk Edebiyatının en temel nazım biçimlerinden biridir. 3–5 dörtlükten oluşur. 11’li hece ölçüsüyle söylenir. Aşk, güzellik ve yiğitlik konuları işlenir. 4. Anonim Halk Edebiyatında türkülerin nakarat kısımlarına verilen isim. 5. 16. yüzyılın en önemli halk şairlerindendir. Koçaklamaları ve Bolu Beyine karşı giriştiği mücadelesi ile tanınır. 6. Bir kimseyi yermek ya da toplumun bozuk yönlerini eleştirmek amacıyla yazılan şiirlerdir. Bu türün Divan Edebiyatındaki karşılığı ” hicviye” dir. 7. Âşık Edebiyatı nazım biçimlerindendir. Sevgi, doğa, güzellik konuları işlenir. 8’li hece ölçüsü ile yazılır. Dörtlük sayısı 3 ile 5 arasında değişir. 8. 16. yüzyılda yaşamıştır. Halk şiirinin önemli ustalarındandır. Sivas’ta doğmuştur. Kanuni Sultan Süleyman döneminde yaşamıştır. Tasavvufi Halk Edebiyatının önemli temsilcilerindendir. Bazı şiirlerinde yaşadığı döneme tanıklık eder, bazı şiirlerinde inancını yayma kaygısı ön plana çıkar. 9. Âşık Edebiyatı nazım biçimlerindendir. 8’li hece ölçüsü ile söylenir. Dörtlük sayısı 3 ile 5 arasında değişir. Güney Anadolu Bölgesinde yaşayan Türkler arasında yaygındır. Yiğitçe, mertçe bir üslupla söylenir. “behey”, “bre”, “hey” gibi ünlemlere yer verilir. 10. Tekke Edebiyatı nazım türlerindendir. Allah’ı övmek ona yakarmak için yazılan şiirlerdir Yunus Emre’nin adıyla özdeşleşmiştir. 11. Bektaşi anlayışını ve inanışını yansıtan şiirlere verilen isim. 12. Halk şiirinin en uzun nazım biçimidir. 11’li hece ölçüsüyle yazılır. Dörtlük sayısı sınırsızdır. Genellikle savaş, isyan, doğal afetler gibi toplumsal konular işlenir. YUKARIDAN AŞAĞIYA 1. 15. yüzyılda yazıya geçirilen hikâyelerdir. Oğuz boyunun komşularıyla ilişkileri, aile ve toplum yapısı, devlet yönetimi ve iç çekişmeleri vb. birçok konu işlenmiştir. Hikâyeler nazım ve nesir karışık olarak yazılmıştır. 2. Halk Edebiyatında bir kimsenin ölümü üzerine duyulan acıları anlatmak amacıyla söylenen şiirlerdir. İslamiyet öncesinde bu tür şiirlere sagu, Divan Edebiyatında ise mersiye adı verilir. 3. Tasavvufa özgü bir anlayışa göre; vakti gelen ruh maddi âleme iner. Önce cansız varlıklara, sonra bitkilere, hayvanlara, insana ve en sonunda insan-ı kâmile geçer. Oradan da Allah’a döner. Bu anlayışı işleyen şiirlere verilen isim. 4. 15. yüzyıl halk şairidir. Şiirlerini hem hece hem de aruzla yazmıştır. Şiirleri kuvvetli bir din ve tasavvuf kültürüyle yüklüdür. Kitab-ı Miglate tanınmış mensur eserinin adıdır. 5. Pirlerin ve mürşitlerin, tarikata yeni giren dervişlere, tarikat derecelerini ve tarikat adabını öğretmek için söyledikleri şiirlerdir. 6. 17. yüzyıl halk şairidir. En belirgin özelliği, aşk şairi olmasıdır. Aşk, ayrılık, gurbet onun şiirlerinin ana temasıdır. 7. Tekke Edebiyatı nazım türlerindendir. İnançlardan teklifsizce, alaycı bir dille söz eder gibi yazılan şiirlerdir. Görünüşte saçma sanılan bu sözler tasavvufi kavramları ifade eder. 8. Ezgilerle söylenen bir anonim halk şiiri nazım biçimidir. Yöresel özellikler gösterir. 9. 7’li hece ölçüsüyle söylenir. Çoğunlukla dört dizelidir. Anonim Halk Edebiyatı nazım biçimidir. Hazırlayan 10. Doğa güzelliklerini anlatmak ya da sevilen varlıkları övmek için yazılan şiirlere verilen isim. Serkan SERT
GİZLİ METİN: Verdiğimiz ipucu harflerden faydalanarak gizli metnimizi tamamlayabilir misiniz? Not: İki harfe numara verilmemiştir, sekizinci satırın yedinci kutusu boş kalacaktır. Hazırlayan: Mahmut SUCU 
SORULAR Yukarıdan Aşağıya 1- İranlı şairler tarafından ortaya konan, edebiyatımızı 17. yüzyıldan itibaren etkileyen uzun tamlamalara yer veren soyut ve hayale dayalı anlatım tarzı. 2- Mevlevi dervişlerinin ayini. 3- 11’li hece ölçüsü ile yazılan, 3-5 dörtlükten oluşan, Aşık Tarzı Halk Edebiyatı nazım biçimi. 4- Klasik Türk Edebiyatı’nda 33-99 beyitten oluşan kafiye şeması aa , ba , ca , da .... şeklinde olan nazım biçimi. 5- Kırgızlara ait İslamiyet’in kabulünden sonraki Türk destanı. 6- İslamiyet öncesi kopuz eşliğinde şiir söyleyen bilge kişilere verilen adlardan biri. 7- Halk edebiyatında ölülerin ardından söylenen şiirlere verilen ad. 8- Edebiyatımızdaki ilk tezkire yazarı olan Çağatay Edebiyatı’nın en önemli temsilcisinin ilk adı. 9- Klasik edebiyatta, öğüt vermek amacıyla, atasözlerinin derlendiği kitaplardır. 10- Klasik edebiyatta şiirde kullanılan ölçü. 11- Tasavvufta Allah aşkıyla yanan derviş. 12- Tekke edebiyatında Bektaşi şiirlerine verilen isim. 13- Yalnızca Türk edebiyatında kullanılan bir nazım biçimidir. Kadı Burhaneddin’in adıyla özdeşleşmiştir. 14- Anonim Halk Edebiyatı’nda tek bir dörtlükten oluşan aaxa biçiminde kafiyelenen nazım biçimi. 15- Anadolu sahasında yazılan ilk tezkirenin adı. Soldan Sağa 1- Doğu Türkçesiyle mesnevi nazım biçimiyle yazılmıştır. Siyasetname türünün Türk edebiyatındaki ilk örneğidir. Ayrıca ilk didaktik ve felsefi eser kabul edilir. 2- Kasidelerin giriş bölümüdür. Bir güzellik, doğa yada bahar tasviri yapılır. 3- Türkçeyle ilgili ilk sözlük ve dilbilgisi kitabının yazarıdır. Eserini 1072 yılında tamamlayarak Abbasi halifesine sunmuştur. 4- 17. yüzyılda yaşamış ünlü tarihçinin kendi adıyla anılan eserinin adı. 5- 14. yüzyılda yaşamıştır. 12 bin beyitten oluşan Garibname adlı mesnevinin yazarıdır. 6- Divan Edebiyatı’nda aşk, şarap konularının işlendiği aa , ba , ca .... şeklinde kafiyelenen nazım biçimi. 7- 14. yüzyılda yaşamış olan Divan Edebiyat’ının ilk temsilcilerindendir, İskendername adlı mesnevisi ile tanınır. 8- 16. yüzyıl en ünlü şairi Fuzuli’nin Nişancı Celalzade’ye yazdığı mektubunun adı. 9- Evliya Çelebi’nin eseri. 10- !6. yüzyıl Divan Ed. Şairidir. Sultan-ı Şuara olarak anılır. Kanuni Mersiyesi ile tanınır. 11- Göktürk Abideleri’ni ilk olarak okuyan ünlü Danimarkalı bilim adamı. 12- Doğadaki varlıklara insana özgü nitelikler verilmesi ile ortaya konan edebi sanatın adı. Hazırlayan / Serkan SERT 